Start arrow Artyku造 arrow B鏬 i program Dwunastu Krok闚 AA
B鏬 i program Dwunastu Krok闚 AA PDF Drukuj Email

 

砰 w przyja幡i z Bogiem
to najlepsza gwarancja wolno軼i.


    Wa積ym punktem programu AA jest uznanie w豉snej bezsilno軼i wobec alkoholu oraz towarzysz帷e temu  przekonanie, i dzi瘯i osobistej wi瞛i z Bogiem mo積a na sta貫 powróci do trze德ego 篡cia. Sami alkoholicy wyra瘸j istot programu AA w sposób bardzo lapidarny: "ja sam nie mog, z Tob mog." Mówi帷 o wi瞛i z Bogiem, Program Dwunastu Kroków AA precyzuje, i chodzi tu o Boga  "jakkolwiek Go pojmujemy." Znaczenie tego rodzaju dopowiedzenia  wyja郾ia w sposób jednoznaczny i konkretny osobi軼ie wspó速wórca programu AA - Bill W. (por. Anonimowi Alkoholicy, Warszawa 1996, s. 7-13). W listopadzie  1934 roku odwiedzi go po raz pierwszy po wielu latach kolega z 豉wy szkolnej, który - podobnie jak on - by alkoholikiem w zaawansowanej fazie choroby. Tym jednak razem ów m篹czyzna by ca趾owicie trze德y i wygl康a na zupe軟ie przemienionego. Kipia  rado軼i i wewn皻rznym pokojem. Bil W. wyznaje, i by zaszokowany tak zmian. Sam znajdowa si wtedy na dnie. Wielokrotnie bezskutecznie próbowa przesta pi. Na nic jednak zdawa si jego osobisty wysi貫k oraz kolejne pobyty w szpitalu na oddziale odwykowym. Tak瞠 na tamten listopadowy wieczór przygotowa sobie spor ilo嗆 alkoholu i ryzykowa popadni璚ie w kolejny ci庵 picia. Pos逝chajmy, jak owo niespodziewana spotkanie z koleg szkolnym wspomina Bill W.:

    „Stan掖 w otwartych drzwiach 鈍ie篡 i promienny. Co niezwyk貫go by這 w jego oczach... Zmieni si nie do poznania. Co si sta這? Podsun掖em mu kieliszek. Odmówi. Rozczarowany, ale zaciekawiony zastanawia貫m si, co w niego wst徙i這. Nie by sob. ‘O co chodzi?’ – zapyta貫m otwarcie. Spojrza na mnie z prostot i z u鄉iechem powiedzia: ‘Znalaz貫m wiar’ (‘I’ve got religion’). Os逝pia貫m. A wi璚 to tak – zesz貫go lata jeszcze alkoholik – wariat, a teraz, jak podejrzewa貫m, znów zwariowany na punkcie religii. (...). ‘Niech mu tam, niech sobie deklamuje’. Poza tym mój gin przetrwa d逝瞠j ni jego kazanie. Ale on nie prawi kaza. Rzeczowo opowiedzia mi o tym, jak dwóm ludziom w s康zie uda這 si przekona s璠ziego, aby zawiesi jego wyrok. Mówili oni o jakiej prostej religijnej idei i praktycznym programie dzia豉nia. By這 to przed dwoma miesi帷ami. Skutek by oczywisty. Przyszed, aby podzieli si ze mn do鈍iadczeniem, gdyby mi na tym zale瘸這. By貫m zaskoczony, zaszokowany, ale i zainteresowany. By豉 to moja ostatnia deska ratunku.(...). Zawsze wierzy貫m w Si喚 Wy窺z ode mnie i cz瘰to rozmy郵a貫m nad tymi sprawami. Nie by貫m ateist. W gruncie rzeczy niewielu ludzi jest ateistami, poniewa oznacza to 郵ep wiar w dziwn tez, 瞠 wszech鈍iat powsta z niczego i bez celu pod捫a do nik康. (...). Dot康 tylko doszed貫m w swych rozmy郵aniach nad porz康kiem 鈍iata. W豉郾ie w tym miejscu rozsta貫m si z pastorami i systemami religijnymi znanymi ludziom. Gdy mówili mi o uosobionym Bogu, który jest mi這軼i, nadludzk si陰, wskazaniem kierunku 篡cia, irytowa貫m si i odrzuca貫m t teori. Przyznawa貫m natomiast, 瞠 Chrystus by wielkim cz這wiekiem, niezbyt dok豉dnie na郵adowanym przez tych, którzy Go wyznaj. Jego nauk moraln uwa瘸貫m za najdoskonalsz. Sam przyj掖em t cze嗆, która wydawa mi si dogodna i niezbyt trudna, odrzucaj帷 reszt. (...).
    Lecz oto siedz帷y przede mn przyjaciel deklarowa wprost, 瞠 Bóg zrobi dla niego to, czego on sam uczyni nie móg. Jego ludzka si豉 zawiod豉. Lekarze orzekli, 瞠 jest nieuleczalny. Spo貫cze雟two chcia這 go odizolowa. Tak jak ja, uzna swoj ca趾owit pora磬. Wtedy zosta wyrwany 鄉ierci. Niespodziewanie podniesiony z rynsztoka, wzniós si na taki poziom 篡cia, jakiego nigdy nie zna. Czy ta si豉 mia豉 廝ód這 w nim samym? Oczywi軼ie nie. Nie by這 w nim wi璚ej si造 ni w tej chwili we mnie. A jej poziom równa si teraz zeru. To mnie przekona這. Wygl康a這 na to, jakby ludzie wierz帷y mieli jednak racj. Co kierowa這 ludzkim sercem, owo co dokona這 rzeczy niemo磧iwych. Moje pogl康y na cuda zmieni造 si radykalnie. W tej chwili naprzeciw mnie siedzia 篡wy cud. Oznajmia nies造chane rzeczy. Zauwa篡貫m, 瞠 u mojego przyjaciela zasz這 co wi璚ej ni tylko wewn皻rzne uzdrowienie. Znalaz bezpieczny punkt oparcia i zapu軼i korzenie w nowe g喚bie.     Mimo tego, 瞠 mia貫m namacalny dowód w postaci mego przyjaciela, tkwi造 wci捫 we mnie dawne uprzedzenia. Samo s這wo „Bóg” nadal wywo造wa這 pewn niech耩. A idea uosobionego Boga by豉 jeszcze bardziej nie do przyj璚ia. Nie mog貫m tego zaakceptowa. By貫m w stanie zgodzi si na takie koncepcje, jak: Twórcza Inteligencja, Uniwersalny Rozum czy Duch Natury, ale odrzuca貫m my郵 o „Carze Wszechniebios”, jakkolwiek mi逝j帷a by豉by Jego w豉dza. Przyjaciel mój wyst徙i z i軼ie rewolucyjnym dla mnie wówczas pomys貫m. Powiedzia: „Dlaczego nie przyjmiesz swojej w豉snej koncepcji Boga?”. Uderzy這 mnie to. Stopnia造 nagle lodowate góry intelektu, w których cieniu 篡貫m i marzy貫m od tylu lat. Znalaz貫m si nagle w blasku s這鎍a. By豉 to przecie wy陰cznie kwestia mojej ch璚i, by uwierzy w moc ponad moje si造. Niczego wi璚ej nie by這 mi potrzeba na tym etapie, by zrobi POCZ﹗EK. Zda貫m sobie spraw, 瞠 przemiana na lepsze mo瞠 zacz望 si w tej瞠 chwili. Na opoce najszczerszej ch璚i móg豚ym zacz望 budow takiego stanu ducha, jaki spostrzeg貫m w moim przyjacielu. Czy b璠 w stanie tego dokona? Oczywi軼ie, 瞠 tak!
    W taki to sposób doszed貫m do przekonania, 瞠 Bóg przejmuje si naszymi ludzkimi sprawami, o ile tylko my, ludzie, dostatecznie tego pragniemy. Nareszcie przejrza貫m, poczu貫m, uwierzy貫m. ㄆski pychy i uprzedze opad造 z moich oczu. Ujrza貫m nowy 鈍iat. (...). W szpitalu nast徙i mój ostateczny rozwód z alkoholem. Leczenie by這 chyba na czasie, bo prze郵adowa造 mnie deliria. Podczas mojego pobytu w szpitalu odda貫m si pokornie Bogu, tak jak Go wówczas pojmowa貫m, by czyni ze mn, co zechce. Podda貫m si Jego opiece i Jego wskazówkom bez zastrze瞠. Po raz pierwszy przyzna貫m, 瞠 sam z siebie jestem niczym, 瞠 bez Niego jestem stracony. Bezlito郾ie stawi貫m czo這 swoim wyst瘼kom i zapragn掖em, by mój nowo odnaleziony Przyjaciel wykarczowa je i spali co do joty. Od tego czasu nie wzi掖em do ust alkoholu. (...). Do wi瘯szo軼i ludzi Bóg przychodzi stopniowo. Jego wp造w na mnie by nag造 i g喚boki. W tym momencie by貫m tak zaniepokojony, 瞠 wezwa貫m mego przyjaciela lekarza, by upewni si, 瞠 nadal jestem normalny. W ko鎍u potrz御aj帷 g這w, powiedzia: „Sta這 si z tob co, czego nie rozumiem. Ale lepiej si tego trzymaj. Cokolwiek to jest, jest lepsze ni twoje 篡cie przedtem”. Teraz ów dobry lekarz spotyka wielu ludzi z podobnymi prze篡ciami i wie, 瞠 s one realne.
    Kiedy le瘸貫m w szpitalu, przysz這 mi do g這wy, 瞠 tysi帷e bezimiennych alkoholików przyj窸oby z wdzi璚zno軼i to, co i mnie zosta這 ofiarowane. By mo瞠 móg豚ym pomóc niektórym z nich. Oni z kolei mogliby pomóc innym. (...). Wkrótce zacz瘭i鄉y zwiera wiele przyja幡i i szybko zawi您a豉 si nowa wspólnota. Wspaniale by這 czu si jej cz窷ci. By豉 w nas rado嗆 篡cia, nawet w k這potach i trudno軼iach. By貫m 鈍iadkiem, jak setki rodzin stawia造 pierwsze kroki na tej nowej drodze, która naprawd dok康 prowadzi.”
    W 鈍ietle powy窺zych do鈍iadcze i  wyja郾ie samego Billa W. zapis o Bogu, "jakkolwiek Go pojmujemy" – zawarty w Programie Dwunastu Kroków - oznacza respektowanie faktu, i w pocz徠kowej  fazie trze德ienia alkoholik, na skutek ca貫j historii 篡cia i choroby alkoholowej, prze篡wa powa積e trudno軼i w nawi您aniu osobistego  kontaktu  z Bogiem. Posiada te zwykle zupe軟ie niedojrza貫 wyobra瞠nia na temat Boga. Program AA zak豉da, 瞠 warunkiem post瘼u w trze德ieniu nie jest prze篡wanie ju w punkcie wyj軼ia pog喚bionej religijno軼i. Zak豉da natomiast, 瞠 konieczne jest szczere pragnienie obecno軼i Boga w naszym 篡ciu i to niezale積ie od sposobu, w jaki my郵imy o Bogu w pocz徠kowej fazie trze德ienia. Wyra瞠nie „Bóg jakkolwiek Go pojmujemy” nie oznacza zatem, 瞠 w AA mo積a Boga pojmowa w taki sposób, i przestaje On by Bogiem. Chodzi tu zawsze o prawdziwego Boga. W przeciwnym wypadku program Dwunastu Kroków prowadzi豚y do zast瘼owania jednego uzale積ienia – drugim. Je郵i Bóg nie by豚y rozumiany w Programie AA jako prawdziwy Bóg, to realizacja Jedenastego Kroku prowadzi豉by do tego, 瞠 w miejsce zale積o軼i od alkoholu pojawia豉by si zale積o嗆 od czego lub kogo, kogo wol chcieliby鄉y poznawa i pe軟i w taki sposób, jak pe軟i si wol Boga.
    W oficjalnym komentarzu do Dwunastu Kroków i Dwunastu Tradycji, wydanym w j瞛yku polskim przez Alcoholics Anonymous World Service (New York 1986) czytamy: „Dopiero wtedy, kiedy próbujemy pogodzi nasz wol z wol Boga, zaczynamy u篡wa jej w豉軼iwie. By這 to dla nas wszystkich prawdziwie cudownym objawieniem. Ca造 nasz problem polega na niew豉軼iwym korzystaniu z si造 woli. Uderzyli鄉y ni jak g這w w mur naszych problemów, zamiast stara si pogodzi nasz wol z Bo篡mi zamiarami wobec nas. Stopniowe d捫enie do tego jest celem Dwunastu Kroków AA, a Trzeci Krok wprowadza nas na t drog” (komentarz do Trzeciego Kroku, s. 29).
    Z kolei Krok Jedenasty jest komentowany w nast瘼uj帷y sposób: „Modlitwa i medytacja s dla nas najwa積iejszymi 鈔odkami wi瞛i z Bogiem. (...). Dla cz窷ci nowicjuszy, a tak瞠 dla tych agnostyków, którzy wci捫 jeszcze traktuj grup AA jako swoj si喚 wy窺z, nawet najbardziej logiczne i poparte do鈍iadczeniem argumenty na rzecz skuteczno軼i modlitwy mog by nieprzekonuj帷e lub nie do przyj璚ia. Ci spo鈔ód nas, którzy niegdy odczuwali podobnie, doskonale to rozumiej. Dobrze pami皻amy w豉sny bunt przeciwko padaniu na kl璚zki przed jakimkolwiek Bogiem. Wielu z nas mia這 niezbite argumenty logiczne na „dowód” nieistnienia Boga. (...) Bez w徠pienia Wszech鈍iat mia jak捷 „praprzyczyn”, by mo瞠 Boga Atomu, na przemian gor帷ego i zimnego. Ale nigdy przecie nie by這 dowodów na istnienie Boga, który rozumia豚y ludzi i troszczy si o nich. Owszem, byli鄉y pe軟i uznania wobec AA i bez wahania przyznawali鄉y, 瞠 AA dokonuje cudów.
    Wszyscy potrzebujemy 鈍iat豉 Bo瞠go, pokarmu z Jego si造 i czystej atmosfery Jego 豉ski. W zadziwiaj帷ej mierze to, co si dzieje w AA, potwierdza t odwieczn prawd. (....). Modlitwa jest wzniesieniem serca i umys逝 ku Bogu. (...). Niemal ka盥y do鈍iadczony cz這nek AA mo瞠 po鈍iadczy, 瞠 gdy próbowa udoskonali 鈍iadom wi篥 z Bogiem, wszystkie jego sprawy nieoczekiwanie przyj窸y znacz帷y obrót na lepsze. (...). Od momentu, kiedy uda nam si uchwyci cho熲y jeden promyk Bo瞠j woli, od momentu, kiedy zaczynamy dostrzega prawd, sprawiedliwo嗆 i mi這嗆 jako realne i odwieczne warto軼i w 篡ciu – przestajemy popada w g喚bokie przygn瑿ienie w obliczu przejawów z豉, od którego 瘸dne ludzkie sprawy nie s wolne. Wiemy, 瞠 czuwa nad nami mi這sierdzie Boga. Wiemy, 瞠 zwracaj帷 si pod Jego opiek, mo瞠my oczekiwa wybawienia od z貫go, teraz i w 篡ciu wiecznym” (s. 76-83).
     

AA: odzyskanie wi瞛i z lud幟i, z Bogiem i z samym sob

    Odzyskanie wolno軼i oraz uczenie si dojrza貫j filozofii 篡cia w oparciu o odpowiedzialn hierarchi warto軼i umo磧iwia zbudowanie  dojrza造ch wi瞛i mi璠zyludzkich. 砰j帷 w samotno軼i, cz這wiek mo瞠 nawet przez d逝窺zy czas oszukiwa samego siebie co do stopnia swojej dojrza這軼i i wolno軼i, a tak瞠 co do warto軼i, którymi si kieruje. Miarodajna weryfikacja w tym wzgl璠zie jest mo磧iwa jedynie poprzez kontakt z drugim cz這wiekiem. Tymczasem tak瞠 w dziedzinie wi瞛i  mi璠zyludzkich sytuacja trze德iej帷ego alkoholika  jest wyj徠kowo trudna. Zwykle przez wiele lat trwa on w toksycznych wi瞛iach, czyli w wi瞛iach zaburzonych, czasem wr璚z patologicznych. W czynnej fazie choroby gównym „przyjacielem” by dla niego alkohol, a 鈔odowisko, w którym uzale積iony czu si najpewniej, by這 zaw篹one do ludzi podobnie uzale積ionych, jak on. W takim 鈔odowisku prze篡wane wi瞛i okazywa造 si chore i niszcz帷e wszystkich. Kontakt z lud幟i z innych 鈔odowisk by  natomiast do鈍iadczany przez alkoholika w kategoriach nieufno軼i, wrogo軼i, agresywno軼i czy  poczucia zagro瞠nia.
    W tej sytuacji trwa造 powrót do trze德o軼i wymaga odzyskania - a w niektórych przypadkach zbudowania po raz  pierwszy - dojrza造ch wi瞛i mi璠zyludzkich. W przeciwnym przypadku nie b璠zie mo磧iwa radykalna zmiana sytuacji 篡ciowej, b璠帷a koniecznym warunkiem przezwyci篹ania choroby alkoholowej. Wi瞛i interpersonalne oznaczaj spotkanie z drugim cz這wiekiem i z Bogiem, a tak瞠 sposób odnoszenia si danego cz這wieka do samego siebie. Budowanie dojrza造ch wi瞛i dokonuje si zwykle jednocze郾ie, chocia z ró積 intensywno軼i, we wszystkich tych wymiarach. Jest to zwi您ane z faktem, 瞠 ka盥y cz這wiek prze篡wa postaw wobec siebie i wobec innych ludzi wed逝g podobnych zasad i kryteriów. Nie mo積a, na przyk豉d, odnosi si do samego siebie z przyja幡i i szacunkiem,  a  jednocze郾ie w sposób wrogi i agresywny post瘼owa wobec innych. Nie jest te mo磧iwa pozytywna postawa wobec innych ludzi, je郵i kto odnosi si do samego siebie z wrogo軼i czy agresj. Subiektywne przekonanie o mo磧iwo軼i innego odnoszenia si do siebie ni do innych ludzi, jest iluzj zwi您an z dzia豉niem psychicznych mechanizmów obronnych.
    W  sytuacji  cz這wieka  uzale積ionego,  który  powraca  do 篡cia trze德ego, nie jest zwykle mo磧iwe rozpoczynanie przemiany 篡cia od odzyskania pozytywnych wi瞛i z samym  sob. Wi捫e si to z faktem, 瞠 pocz徠kom trze德ienia towarzyszy silne poczucie winy, samopot瘼ienia, niepokoju, bezradno軼i, rozgoryczenia i pretensji do samego siebie. Cz瘰to  alkoholik  nie wierzy ju, 瞠 kto mo瞠 go jeszcze kocha i szanowa i 瞠 on sam ma jeszcze prawo, by by dla siebie  przyjacielem. Prze篡wanie pozytywnych wi瞛i z Bogiem napotyka na podobne bariery. Je郵i uzale積iony jest cz這wiekiem wierz帷ym, to w czynnym stadium choroby alkoholowej prze篡wa on kontakt z Bogiem w kategoriach l瘯u, zawstydzenia, niepokoju, buntu, czy ucieczki. Cz瘰to ma on 瘸l i pretensje do Boga o to, 瞠 Bóg nie ratowa go w cudowny sposób w trudnych sytuacjach. Ponadto w czynnej  fazie choroby alkoholik nie jest w stanie zrozumie tego, 瞠 Bóg kocha ludzi w sposób wierny i nieodwo豉lny, ale bez naiwno軼i, w sposób m康ry, czyli dostosowany do sposobów post瘼owania danego cz這wieka. Alkoholik nie rozumie, 瞠 Bóg jest m康rym przyjacielem, a nie naiwnym koleg.
    Odzyskanie dojrza造ch wi瞛i zaczyna si w tej sytuacji zwykle od nowego rodzaju  kontaktu z drugim cz這wiekiem. Dla wielu uzale積ionych punktem prze這mowym okazuje  si  spotkanie z jak捷 osob, która zamiast pot瘼ia czy atakowa chorego, zwróci豉 si do niego z 篡czliw ofert pomocy lub która stanowczo a jednocze郾ie przyja幡ie wyegzekwowa豉 konsekwencje nadu篡wania alkoholu. Przyk豉dem mo瞠 by pracodawca, który postawi jasn alternatyw: albo tracisz prac, albo bierzesz urlop i udajesz si na terapi uzale積ie. Ze zrozumia造ch wzgl璠ów jest bardzo trudno  o zachowanie przyjaznej, a jednocze郾ie stanowczej postawy wobec uzale積ionego. Wymaga to posiadania odpowiedniej wiedzy o uzale積ieniach, a tak瞠 cierpliwo軼i, równowagi emocjonalnej, i trafnego wczuwania si w my郵i oraz prze篡cia chorego.
    Je郵i  alkoholik do鈍iadcza tego typu nowych, dojrza造ch kontaktów, to przezwyci篹a stopniowo swój dotychczasowy sposób traktowania ludzi i odnoszenia si do nich. Do tej pory bywa zwykle agresywny i nieufny, oskar瘸 i mia o wszystko pretensje. W postawie innych ludzi upatrywa 廝ód這 w豉snych nieszcz窷, cierpie i pora瞠k. Obecnie odkrywa stopniowo zaskakuj帷 rado嗆 przyja幡i, otwarto軼i, zaufania, wzajemnej 篡czliwo軼i i wsparcia. Cz這wiek odzyskuj帷y trze德o嗆 do鈍iadcza wprawdzie, 瞠 dojrza貫 wi瞛i z innymi lud幟i stawiaj te wymagania i zmuszaj do wysi趾u, ale to w豉郾ie wierno嗆 i odpowiedzialno嗆 przynosi rado嗆 i satysfakcj, która nie jest osi庵alna na innej drodze.
    Nowe, pozytywne do鈍iadczenia w kontaktach z lud幟i u豉twiaj trze德iej帷emu alkoholikowi nowy sposób kontaktowania si z Bogiem. Program Anonimowych Alkoholików, który umo磧iwi powrót do trze德o軼i wielu milionom ludzi na ca造m 鈍iecie,  obejmuje Krok Trzeci: "Postanowili鄉y powierzy nasz wol i nasze 篡cie opiece Boga.” Trze德iej帷y alkoholik - zwykle dzi瘯i mediacji ludzi - odkrywa ze  zdumieniem, 瞠 jest nadal cenny w oczach Bo篡ch i 瞠 mo瞠 si z Nim zaprzyja幡i. W konsekwencji stopniowo odzyskuje wiar, nadziej i mi這嗆. Tego typu do鈍iadczenie sprawia, 瞠 uzale積iony ma teraz odwag potrzebn do tego, by przyj望 prawd o sobie (zb陰dzi貫m, zgrzeszy貫m i nie poradz sobie bez Boga) oraz zdolny jest do zaufania (ufam, 瞠 z Bogiem mog 篡 w trze德o軼i i 瞠 On pomo瞠 mi 篡 w nowy sposób. W dalszej fazie trze德ienia alkoholik d捫y "poprzez modlitw i medytacj do coraz doskonalszej wi瞛i z Bogiem (jakkolwiek Go pojmujemy), prosz帷 jedynie o poznanie Jego woli wobec nas oraz  o si喚 do jej spe軟ienia" (Krok XI programu AA).
    Warto wyja郾i, i dopowiedzenie, 瞠 chodzi o Boga „jakkolwiek Go pojmujemy”, ma na celu deklaracj, i program AA nie jest zwi您any z jak捷 jedn tylko form religii czy wyznania. Dopowiedzenie to wynika tak瞠 z faktu, 瞠 cz這wiek uzale積iony w pierwszej fazie trze德ienia rozumie Boga zwykle w sposób powierzchowny, b喚dny, a nawet karykaturalny. Potrzebuje zatem czasu, by rozumie Go w sposób coraz bardziej dojrza造 i prawdziwy. Wyra瞠nie „Bóg, jakkolwiek Go pojmujemy” nie oznacza natomiast, 瞠 mo瞠 tu chodzi o kogo, kto nie jest prawdziwym Bogiem. Wtedy bowiem program Dwunastu Kroków AA prowadzi豚y do uwalniania si z uzale積ienia od alkoholu za cen uzale積iania si od jakiej rzeczy, osoby lub grupy ludzi (por. Krok XI). Trze德iej帷y alkoholik powraca do Boga, od którego oddali si w czynnej fazie choroby. W zaawansowanej fazie zdrowienia nie jest to zwykle powrót do stanu sprzed choroby, ale prze篡wanie wi瞛i z Bogiem w sposób o wiele bardziej osobisty i dojrzalszy ni przed popadni璚iem w uzale積ienie.
    Odzyskanie pozytywnych wi瞛i z lud幟i i z Bogiem umo磧iwia alkoholikowi prze篡wanie nowego rodzaju wi瞛i z samym sob. Trze德iej帷y zaczyna by zdolny do pojednania si z samym sob. W jego sytuacji bywa to nieraz trudniejsze zadanie ni pojednanie si z drugim cz這wiekiem czy z Bogiem. Kto, kto wcze郾iej sob gardzi, nienawidzi siebie i nie widzia  dla siebie nadziei na przysz這嗆, teraz uczy si przyjmowa i prze篡wa samego siebie z przyja幡i, szacunkiem i trosk o w豉sny rozwój. Zaczyna godzi  si z prawd o sobie po to, by siebie przemienia, a nie po to, by siebie pot瘼ia czy uznawa za wi篥nia przesz這軼i. Stawia sobie teraz twarde wymagania, ale jednocze郾ie staje si cierpliwym realist. Odzyskuje zaufanie do siebie w miar osi庵ania sukcesów w 篡ciu i staje si dla siebie samego cennym i wa積ym przyjacielem. Nie ma ju potrzeby oszukiwania   samego siebie z l瘯u przed bolesn prawd, lecz odzyskuje wolno嗆 i odwag potrzebn do tego, by realistycznie widzie w豉sne mo磧iwo軼i i ograniczenia. Troszczy si o zdobycie potrzebnych w jego sytuacji kompetencji, a tak瞠 o to, by spotyka si ze szlachetnymi lud幟i i ich na郵adowa. Staje si zatem dojrza造m przyjacielem dla samego siebie wed逝g  tych  samych zasad, jakie odnosz si do przyja幡i z innymi lud幟i.

 
« poprzedni artyku   nast瘼ny artyku »